Boekdrukkunst

Historische e-Canon van Fokke & Sukke (2007)

‘Lees verder’

De derde hard cover editie van ‘Lees verder’ met een selectie van artikelen, berichten, tweets en columns van Ed Boogaard over het grafische vak in 2016

Druk plaat

_ G. Hamilton IV - 'If I possessed a printing press...' (1957)
14 april, 2016, 8:07 am | 2 reacties

Branchebreed protest tegen Amsterdamse Ja|Ja-sticker

[update april 2017] Gemeente Amsterdam stelt invoering Ja/Ja sticker uit

Voor de zomer wordt een nieuwe startdatum bekendgemaakt. Een woordvoerder benadrukt dat het om uitstel gaat, ‘geen afstel‘. Volgens het KVGO heeft het uitstel “alles te maken met de civielrechtelijke bodemprocedure die MailDB en het KVGO hebben aangespannen tegen de gemeente Amsterdam. Hierin wordt onder meer gevraagd om de (on)- rechtmatigheid van de invoering van de Ja/Ja-sticker te toetsen.”

*

[update 13 januari 2017]  KVGO schrijft brief aan gemeenteraad van Amsterdam:

Ja/Ja sticker leidt tot meer verspilling en waterbedeffect

*

[update 22 december 2016] Raadsadres van burger roept gemeenteraad op ‘inzake ongeadresseerd reclamedrukwerk een generieke uitzondering te maken voor zelfstandige aanbieders van gezondheidsdiensten en ondernemers uit de culturele sector’:

“Van mijn jaarlijkse omzet wordt ongeveer 10-15% gerealiseerd door mijn huis- aan-huis foldermateriaal. Ik weet dat, omdat dit cliënten betreft die binnenkomen met de kortingsbon in de hand.”

*

[update 14 december 2016] In haar Volkskrant-column schrijft Sylvia Witteman:

Met JA/JA-sticker sta je te kijk als koopzieke stumper

*

[update 12 december 2016] KVGO en MailDB dagen gemeente Amsterdam voor rechter om JA|JA-sticker: “Als elke gemeente zich vrij voelt om eigen regels te stellen voor de bezorging van drukwerk wordt het maken van reclame in Nederland onmogelijk.”

*

[update 21 juni 2016]  “MailDB (de vereniging van verspreiders ongeadresseerd reclamedrukwerk) en het KVGO (Koninklijk Verbond van Grafische ondernemingen) sommeren de gemeente Amsterdam tot het [uiterlijk 14 september 2016] terugdraaien van het besluit tot invoering van de JA/JA-sticker en stellen de gemeente aansprakelijk voor alle schade die uit dat besluit voortvloeit

*

[update 20-04-2016] Het Parool meldt dat het initiatiefvoorstel ja-ja sticker is aangenomen met steun van alle fracties, behalve VVD, CDA en Partij van de Ouderen

*

Adv_tegen_de_JaJa-sticker

Advertentie in Het Parool en in de Amsterdamse edities van De Telegraaf en Metro, 15 april 2016 [klik voor PDF]

 [update 19-04-2016] Het Amsterdamse plan vindt volgens De Gelderlander navolging bij het Nijmeegse PvdA-raadslid Giselle Schellekens: “Nijmegenaren die reclamefolders in de bus willen, moeten een Ja-Ja-sticker plakken. Geen sticker, geen reclame.”

***

[14 april 2016] Johnas van Lammeren, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren (PvdD) in Amsterdam, diende bijna een jaar geleden zijn initiatiefvoorstelEen opt-insysteem voor ongeadresseerd huis-aan-huisdrukwerk‘ in. Nu de gemeenteraad, met steun van het college van Burgemeester en Wethouders, op 20 april lijkt te zullen instemmen met het voorstel om een ‘Ja|Ja-sticker’ te introduceren, breekt er branchebreed protest los – onder andere via brieven van de Raad Nederlandse Detailhandel (RND), Papier Recycling Nederland (PRN),  MKB Nederland en MKB Amsterdam.

Telegraaf_kop_ja-ja_15-042016

In De Telegraaf van 15 april 2016: ,,De gemeenteraad is niet onbeperkt bevoegd tot aanname van het voorstel. Bovendien is het voorstel strijdig met het gelijkheidsbeginsel.” [Klik voor complete artikel]

[update 15-04-2016] Op 15 april verscheen in Het Parool en in de Amsterdamse edities van De Telegraaf en Metro een grote advertentie waarin de gemeente Amsterdam wordt opgeroepen nee te zeggen tegen de plannen. ‘De smeekbede van het bedrijfsleven lijkt evenwel tegen dovemansoren gericht’, schrijft De Telegraaf. ‘Het heeft er alle schijn van dat het volgende week een hamerstuk wordt in de raad. Johnas van Lammeren, de geestelijk vader van het plan, is niet onder de indruk van het bedrijfsoffensief. ,,We verbieden de folders niet. We proberen verspilling tegen te gaan. Als mensen reclamefolders willen, kunnen ze prima ja-ja-stickers plaatsen.”’

In 2011 al pleit toenmalig CDA-staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) in het kader van de ‘Europese Week van de Afvalvermindering’ eens voor het digitaliseren van reclamedrukwerk: “Het verspreiden van folders wordt daarmee overbodig: minder papierproductie dus en mogelijk ook minder plastic wikkels om het reclamedrukwerk te verpakken”. Papier Recycling Nederland stuurt mede namens het KVGO op 20 oktober 2011 een reactie op de zogenoemde ‘Afvalbrief’ van Atsma om te wijzen op de ‘vele concrete stappen‘ van de ketenpartijen ‘om te komen tot preventie, verduurzaming en recycling’.

Het idee voor een Ja/Ja-sticker van Van Lammeren is ook niet nieuw: nadat de PvdD en ook 50Plus in hun verkiezingsprogramma’s van 2012 het vizier op drukwerk richtten, stelde PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand in 2013 in de Tweede Kamer voor dat reclamefolders alleen nog maar bezorgd mogen worden bij mensen die hebben aangegeven het drukwerk te willen ontvangen. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Milieu) was destijds niet enthousiast, schreef Trouw. In de Amsterdamse politiek zijn de reacties anno 2016 een stuk positiever:

“In de Agenda Duurzaam Amsterdam (maart 2015) staan onder meer ambities op het verminderen van afval en energieverbruik, het stimuleren van de circulaire economie en het verbeteren van de luchtkwaliteit. (…) Om een circulaire economie en afname van afval te stimuleren, is het goed om te kijken waar papierverspilling kan worden tegengegaan.
Volgens Milieucentraal wordt bij drie op de tien huishoudens ongeadresseerd reclamedrukwerk ongelezen weggegooid. Hiermee wordt in Amsterdam per jaar alleen al 3000 ton papier onnodig geproduceerd, getransporteerd en als afval afgevoerd en verwerkt. Dit voorkomen staat gelijk aan het niet kappen van bijna 10.000 bomen per jaar, meer dan er in heel Stadsdeel Centrum in de openbare ruimte staan.
[update 19-04-2016] In Het Parool neemt Milieu Centraal echter afstand van de duurzaamheidsargumenten die de PvdD aanvoert:

De tienduizend bomen die de ja-ja-sticker volgens het college zou besparen is een veel te grove en overdreven schatting, zegt Jappe Zijlstra, onderzoeker bij voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. “We hebben zelf ook een schatting gedaan, maar die gebruiken we niet omdat er te veel onzekerheden zijn.”

Het college gaat er vanuit dat 3 op de 10 huishoudens de folders zonder lezen weggooit, zoals op de website van Milieu Centraal stond vermeld. “Dat was gebaseerd op een onduidelijke formulering uit een rapport uit 2010, waar hier weer een draai aan gegeven is,” zegt Zijlstra. “We durven de interpretatie niet meer voor onze rekening te nemen.”

Amsterdam vervolgt:
Aan verminderde inzameling van oud papier, als het al gescheiden wordt ingeleverd, scheelt dit 600-750 ritten met vuilniswagens door de stad per jaar, wat positief bijdraagt aan de luchtkwaliteit, verkeersveiligheid en doorstroming. Daarbovenop komen nog de vermindering aan voertuigbewegingen door distributie van het drukwerk voorafgaand aan de bezorging, en de reductie van CO2-uitstoot door verminderde verwerking van weggegooid papier. Voor het college is dit voldoende reden om het initiatiefvoorstel te steunen.” [Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel , 29 februari 2016]
Begin maart komt het protest tegen de plannen zichtbaar op gang. Het KVGO heeft “al eerder samen met acht andere organisaties, ook uit de detailhandel, de horeca en de verspreiders, een brandbrief aan het gemeentebestuur van Amsterdam gestuurd naar aanleiding van het plan om voor ongeadresseerd reclamedrukwerk een Ja|Ja sticker verplicht te stellen”.
neetegenjaja

Brancheorganisatie MailDB zegt NeeTegenJaJa

Volgens KVGO-voorzitter Cees Verweij is ‘’de economische en maatschappelijke waarde van papieren drukwerk enorm. De reclamefolder is de motor van de economie”. En: ‘’De huidige stickers worden veel gebruikt. Landelijk zit op één van de vier brievenbussen een sticker. In Amsterdam is dat zelfs bijna de helft. De burger weet zelf prima verspilling te voorkomen door een sticker te plakken. Er is al helemaal geen aanleiding om een al lange tijd goed werkend systeem nu opeens om te gooien.”
Het Amsterdamse College reageert in haar ‘Bestuurlijk reactie‘ van 29 februari op de bezwaren:

Brancheverenigingen hebben al vaker kenbaar gemaakt kritisch tegenover een opt-in systeem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk te staan. Gevreesd wordt dat vooral lokale ondernemers hun directe klanten niet meer kunnen bereiken. Het college meent dat de effecten te overzien zullen zijn: het verspreiden van ongeadresseerd reclamedrukwerk wordt immers niet verboden, maar beperkt tot degenen die kenbaar maken ook daadwerkelijk behoefte te hebben aan reclamedrukwerk. Bovendien zijn er goede digitale alternatieve voorhanden: in 2005 waren er al 2 miljoen gebruikers van zogenaamde folder-apps in Nederland, 40.000 meer dan het jaar ervoor.

De advertentiebranche is bovendien buitengewoon innovatief, en de ontwikkelingen om ouderwets folderen te vervangen gaan razendsnel. Het college realiseert zich desalniettemin dat het invoeren van deze maatregel niet zonder impact is voor bijvoorbeeld kleine ondernemers, maar tegelijk meent het dat alle deelnemers aan de economie een medeverantwoordelijk dragen voor de overgang naar een duurzame stad.

Verweij_Commissieveragdering_1-47-11

Video-verslag van de commissievergadering Infrastructuur en Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam op 16 maart. Vanaf 01:35:40 wordt het initiatiefvoorstel over de Ja|Ja-sticker besproken. Vanaf 01:47:11 voert Cees Verweij (KVGO) het woord

Amsterdam_folder_MailDB_GfK

Folders in Amsterdam – de cijfers volgens Mail DB

Tijdens de commissievergadering Infrastructuur en Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam op 16 maart maken verschillende belanghebbende branchepartijen gebruik van de mogelijkheid tot inspraak. Ze krijgen elk twee minuten de tijd voor hun verhaal, waaronder Remko Poggenklaas (Commercieel Directeur van ABOVO Media), Alexander Singewald (Mail DB, de organisatie ook achter de Nee|Nee- en Nee|Ja-stickers), Stephan van den Eijnden (DDMA), Wouter Weide (Raad Nederlandse Detailhandel RND) en Fiona Vening (Stichting Reclame Code).

Ook Cees Verweij (KVGO) en Erik Timmermans (Papier en Karton) voeren er het woord. Timmermans zet in op het feit dat papier “het enige circulaire communicatiemiddel” is, maar krijgt later van D66 te horen dat ‘circulair’ toch vooral gaat over “zo min mogelijk afval produceren“. Verweij krijgt op zijn stelling dat de consument het prima zelf kan regelen van de PvdA de repliek “dat de consument dan toch ook kan bepalen dat hij een Ja|Ja-sticker wil plakken?” Volgens Verweij is echter de bestaande sticker gratis en werpt de voorgestelde betaalde Ja|Ja-sticker een barrière op.
De protesten maken weinig indruk op de meeste politieke partijen in de Amsterdamse raad. De PvdA was aanvankelijk ‘ambivalent’ maar is toch voor vanwege de milieuwinst. Ook D66 is voor: “Papierrecycling is toch iets anders dan geen papier gebruiken”. GroenLinks vindt het een “goed voorstel om 3 miljoen kilo ongewenst drukwerk te besparen”. De SP is eveneens voor het terugdringen van afval – ‘in dit geval papier’ – en richt een opmerking aan de branche: “Ongelezen drukwerk moet je niet willen“. Wel wil de SP, net als de PvdA,  graag een gratis beschikbare Ja|Ja-sticker, zodat de door Cees Verweij gesignaleerde barrière wordt weggenomen.
Alleen het CDA wijst nadrukkelijk op het belang van het bedrijfsleven – “De winkeliers hebben het al moeilijk” – en pleit voor minder drastische maatregelen door bijvoorbeeld eerst de bestaande stickers weer eens goed onder de aandacht te brengen. De VVD sluit zich aan bij het CDA en zegt tegen te zullen stemmen, maar eigenlijk vooral omdat het plan ‘juridisch niet waterdicht‘ lijkt.
Terwijl Mail DB, de brancheorganisatie voor verspreiders, de online actie zegneetegenjaja.nl optuigt, vraagt MKB-Nederland op 11 april in een brief aan de gemeenteraad van Amsterdam om uitstel van het besluit over de invoering van een Ja|Ja sticker in de hoofdstad:
”Uiteraard begrijpen wij dat een simpele maatregel als het verplichten van een Ja/Ja sticker aantrekkelijk is, maar dat laat onverlet dat het belangrijk is de kosten en baten goed in kaart te brengen. (…) Los van het nogal rooskleurige beeld dat geschetst wordt over de milieubaten in de bestuurlijke reactie, is het vooral de economische impact die ons ernstig zorgen baart. Zoals bekend staan winkeliers voor grote uitdagingen; een constructieve houding van de gemeente zou juist nu op zijn plaats zijn.”
Ondanks alle discussie en protesten, staat voor 20 april toch onverminderd het ‘Instemmen met het gewijzigd initiatiefvoorstel “een opt-insysteem voor ongeadresseerd reclamedrukwerk” van het lid Van Lammerenop de agenda van de gemeenteraad-vergadering. De belangrijkste wijzigingen in het voorstel betreffen vooral de manier waarop de nieuwe stickers zullen worden ingevoerd. In het oorspronkelijk voorstel stond bijvoorbeeld:
Er zullen echter Amsterdammers zijn die het juist erg op prijs stellen om het drukwerk te ontvangen. Van deze bewoners wordt dan verwacht dat zij een zelf-bekostigde sticker op hun brievenbus aanbrengen met bijvoorbeeld de tekst JA/JA of JA/NEE.
In de nieuwe versie staat nu:
Indien bewoners reclamefolders wensen te ontvangen kunnen zij dit dus actief aangeven. De productie en verspreiding van deze stickers is de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven dat drukwerk verspreidt, net als voorlichting over de stickers.
Ook is er nu een uitzonderingspositie opgenomen (mede op aandrang van het College, vanwege ‘de sociale cohesie in de buurt, nieuwsverspreiding op de zeer lokale schaal en het algemeen verspreiden van gemeentelijke media vanwege de wettelijke verplichtingen die er zijn om burgers te informeren’):

Drukwerk van vrijwilligers- en overige niet commerciële organisaties waaronder ook politieke partijen en huis-aan-huisbladen mogen wel standaard bij alle huishoudens bezorgd blijven. Bewoners kunnen net als in de huidige situatie middels een sticker aangeven dat zij geen drukwerk van vrijwilligers- en overige niet commerciële organisaties waaronder ook politieke partijen en huis-aan-bladen wensen te ontvangen. Voor huishoudens die geen reclamefolders en ook geen huis-aan-huisbladen willen ontvangen blijft het systeem ongewijzigd: de NEE/NEE sticker blijft daarvoor volstaan.

Verweij+Schonagen_adv_folder

KVGO-voorzitter Verweij en Kruidvat-filiaalmanager Schonagen op de bres voor de folder

 

 

2 comments to Branchebreed protest tegen Amsterdamse Ja|Ja-sticker

  • Trevor

    Afval voorkómen is nog altijd beter dan alle andere opties zoals recycling. Ik ben dus zeer vóór het plan, en nog beter zou het zijn als ook de gratis plaatselijke sufferdjes niet meer zomaar in de bus gedaan mogen worden.

  • henk tienkamp

    Stop toch met het vechten van de verloren oorlog. Ongevraagd drukwerk is gewoon analoge spam. Ga wat nuttigs doen met je leven.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

Bilderdijklezing2017

'Het Geheim van de Klare Lijn' – door Joost Swarte op 15 december 2017 te Haarlem

Grafisch Nieuwjaar

12 januari 2018 – Nu kaarten bestellen

PrintPaktLive2017

Terugblik in 20 video's

Herdruk

"Na veertig jaar is op veler verzoek het zeldzame en hoog gewaardeerde NUMMER 6 van FURORE herdrukt"

GreatBookRobbery

Oude boeken geroofd